1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το πρώτο φεστιβάλ του Δικτύου μας (Δίκτυο γυναικών συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών, Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ) πραγματοποιήθηκε στον ελεύθερο κοινωνικό χώρο Αλτάι στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου 2026 με είσοδο ελεύθερη. Οι ομιλίες, οι συζητήσεις, τα πηγαδάκια, η μουσική, οι μεταναστευτικές κουζίνες και η ευχάριστη γενικά διάθεση που διαπιστώθηκε από όλες και όλους, μάς επιτρέπει να συμφωνήσουμε πως ήταν μια πετυχημένη εκδήλωση.
Είμαστε γυναίκες, είμαστε συγγραφείς και δεν μπορούμε να μείνουμε αμέτοχες, είπε η Δέσποινα Τόβα, ανοίγοντας τις εργασίες του Φεστιβάλ το Σάββατο το μεσημέρι.
Αντιστεκόμαστε σε κάθε μορφή βίας που συνδέεται με το φύλο. Θέλουμε να ενώσουμε τη φωνή μας, με τη φωνή όλων των γυναικών που κακοποιούνται, βιάζονται ή βρίσκουν τον θάνατο εξ αιτίας της πατριαρχίας.
Γι αυτό συναντηθήκαμε εδώ. Για να ερευνήσουμε βαθύτερα το φαινόμενο της έμφυλης βίας, να αναζητήσουμε συλλογικούς τρόπους αντιμετώπισής του, να ενδυναμωθούμε οι γυναίκες και όλες οι θηλυκότητες. Να ανταλλάξουμε ιδέες και απόψεις. Και επίσης γιατί θέλουμε να μιλήσουμε ανοιχτά για την ταυτότητα φύλου. Να δούμε πώς αυτή διαμορφώνεται μέσα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.
Το φεστιβάλ μας προετοιμάστηκε, οργανώθηκε, στήθηκε, λειτούργησε και ολοκληρώθηκε με εθελοντική συνεργασία από μέλη, φίλες και φίλους του Δικτύου, χωρίς χορηγούς και με την ελεύθερη διάθεση των χώρων του Αλτάι. Θελήσαμε να είναι και συμπεριληπτικό. Η Μαντώ Μάκκα, το τόνισε αυτό στο άνοιγμα των εργασιών της δεύτερης μέρας:
“Είναι καιρός να αφήσουμε πίσω μας, την εποχή που η λογοτεχνία χρησιμοποιούσε την αναπηρία ως ένα φτηνό τέχνασμα για να προκαλέσει τον οίκτο ή τον φόβο. Το μέλλον της αφήγησης ανήκει στην αυθεντικότητα. Ανήκει επίσης στις φωνές των ίδιων των ανάπηρων δημιουργών που διεκδικούν το δικαίωμα να πουν τις ιστορίες τους με τους δικούς τους όρους — όχι ως θύματα, όχι ως υπερήρωες, αλλά ως ολοκληρωμένοι άνθρωποι με ελαττώματα, πάθη, όνειρα και χιούμορ. Το μεγάλο στοίχημα για εμάς σήμερα είναι να ανοίξουμε χώρο για αυτές τις φωνές. Να επιτρέψουμε στη λογοτεχνία να γίνει ο καθρέφτης ενός κόσμου όπου κανένας δεν θα νιώθει αόρατος και καμία ιστορία δεν θα μένει στο περιθώριο”.
Στις δυο ημέρες του φεστιβάλ συζητήθηκαν όλα τα θέματα που περιλάμβανε το πρόγραμμα. Οι θεματικές (έμφυλη βία στα σχολεία, ο σεξισμός στην λογοτεχνία και γενικότερα στις τέχνες, η φεμινιστική γραφή, οι γυναίκες στον αραβικό κόσμο μέσα από την λογοτεχνία και την προσωπική εμπειρία, η σύνδεση με τη Γάζα, οι γυναίκες της Ροζάβα), αναλύθηκαν και παρουσιάστηκαν από τις ομιλήτριες και η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε ζωηρή. Μια σύντομη αναφορά στην προβληματική των συζητήσεων, αποτυπώθηκε από τις συντονίστριες των πάνελ και παρατίθεται πιο κάτω. Όσες εισηγήσεις δόθηκαν γραπτώς αναρτώνται χωριστά και συνδέονται εδώ με σύνδεσμο.
2. ΟΜΙΛΙΕΣ-ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ
ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ
Συζήτησαν: Αργυρώ Μαντόγλου (μεταφράστρια, κριτικός λογοτεχνίας, συγγραφέας), Χίλντα Παπαδημητρίου (μεταφράστρια, συγγραφέας), Κατερίνα Παπαντωνίου (δικηγόρος, συγγραφέας), Βαρβάρα Ρούσσου (δρ. Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης Α.Σ.Κ.Τ, κριτικός λογοτεχνίας, συγγραφέας). Συντόνισε: Τζούλια Γκανάσου (συγγραφέας):
Πραγματοποιήσαμε μια ανοιχτή συζήτηση για τη γραφή ως πράξη χειραφέτησης και τη λογοτεχνία ως χώρο όπου οι γυναίκες δεν είναι πια τα αντικείμενα της αφήγησης, αλλά γίνονται οι ίδιες αφηγήτριες.
Η Αργυρώ Μαντόγλου στην ομιλία της με τίτλο, «Από τον άγγελο του σπιτιού στον άγγελο της ορατότητας», τόνισε τη μεγάλη επίδραση του «εσωτερικού» λογοκριτή στις γυναίκες, καθώς και της λογοκρισίας της αγοράς. Επεσήμανε τον τεράστιο ρόλο που διαδραματίζει η βία του να είναι μια γυναίκα μονίμως παρούσα, ενεργή και ορατή στη σύγχρονη εποχή και πόσο αυτό επηρεάζει τη σκέψη και τη δράση της με αντι-φεμινιστικό τρόπο.
Η Χίλντα Παπαδημητρίου στην ομιλία της με τίτλο «Πόσο έχει αλλάξει η έννοια της φεμινιστικής γραφής τον εικοστό πρώτο αιώνα – πολλά ερωτήματα, αμφίσημες απαντήσεις», εστίασε στη διεκδίκηση και διασφάλιση εκ νέου των αυτονόητων ελευθεριών για τις γυναίκες, όπως είναι η ασφαλής διαβίωση, η αυτοδιαχείριση του σώματος και του πνεύματος, η ισότιμη πρόσβαση στην εργασία, η καθημερινή συμμετοχή στη δημιουργία και στην τέχνη με όποια μορφή, μιας και διανύουμε μια εποχή εξαιρετικά ζοφερή εξαιτίας της έξαρσης της έμφυλης βίας σε όλα τα πεδία.
Η Κατερίνα Παπαντωνίου στην ομιλία της με τίτλο «Γιατί βλέπετε εμείς είπαμε τώρα το τραγούδι μας και εμείς θα το γυρίσουμε σε χορό» παραφράζοντας την τελευταία στροφή από την ποιητική σύνθεση «Σύμπτωση» της Μέλπως Αξιώτη, κατέστησε σαφές ότι ο φεμινισμός βρίσκεται πάντα σε άμεση σχέση και αλληλεπίδραση με την κοινωνία και επανιδρύεται στις μέρες μας με συλλογική δράση και αλληλεγγύη σε όλους τους χώρους.
Η Βαρβάρα Ρούσσου στην ομιλία της με τίτλο «Η γραφή ως Δουρειος ίππος: φεμινιστική ποιητική και κριτική πράξη», έκανε ξεκάθαρο ότι το συλλογικό γυναικείο υποκείμενο – το γυναικείο «εμείς» βρίσκεται διαρκώς υπό αναθεώρηση και η φεμινιστική γραφή είναι πάντα ένα «ξεβόλεμα», μια μορφή επαναξέτασης της κοινωνίας, των δομών και των συμπεριφορών, μια μορφή αντίστασης που εξελίσσει τον κόσμο.
Ήταν μια πολυδιάστατη και δυναμική συζήτηση που οδήγησε στο συμπέρασμα πως όταν οι γυναίκες γράφουν τη δική τους Ιστορία, μπορούν να αλλάξουν τα πάντα.
ΠΩΣ ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΤΑΙ Η ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Συζήτησαν Γιούλη Βολανάκη (επιμελήτρια βιβλίων, ποιήτρια), Τζένη Θεοφανοπούλου (μουσικός, συγγραφέας), Έλφη Κιλλαχίδου (ψυχίατρος ψυχαναλύτρια, συγγραφέας), Βιργινία Σπυράτου (δρ. λογοτεχνίας, εκπαιδευτικός, συγγραφέας), Εύα Στάμου (δρ. Ψυχολογίας, ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας) Συντόνισε: Ελένη Γούλα (φιλόλογος, συγγραφέας)
Παρουσιάσαμε την αποτύπωση της κακοποίησης όχι σαν απλή καταγραφή, αλλά ως ανάλυση της πατριαρχικής δομής, του ψυχολογικού τραύματος και της κοινωνικής σιωπής, όπως εμφανίζεται σε λογοτεχνικά έργα σταθμούς. Κριτήριο για την επιλογή των έργων δεν ήταν τόσο η καλλιτεχνική τους αξία, όσο ο επιδραστικός και καθοριστικός ρόλος τους, καθώς κατάφεραν (με τον τρόπο του και στην εποχή του το καθένα) να ανοίξουν ρωγμές στο τείχος της σιωπής και να επηρεάσουν τη συλλογική συνείδηση.
Συγκεκριμένα, η Τζένη Θεοφανοπούλου έκανε μια πολύ ουσιαστική και περιεκτική εισαγωγή.
Η Γιούλη Βολανάκη ανέλυσε τα έργα της Ανί Ερνώ: Ντροπή, Αναμνήσεις ενός κοριτσιού, και Το γεγονός, στα οποία η Ερνώ αποτυπώνει την ενδοοικογενειακή βία, τη σεξουαλική κακοποίηση και υποταγή και τη συστημική βία κατά του γυναικείου σώματος.
Η Εύα Στάμου η Έλφη Κιλλαχίδου ανέλυσαν διεξοδικά τα βιβλία της Νεζ Σινώ, Θλιβερός τίγρης, και της Βανέσας Σπριγγορά, Συναίνεση, αντίστοιχα, τα οποία μοιράζονται κοινές θεματικές, όπως η κατάρριψη του μύθου της συναίνεσης, η παιδική σεξουαλική κακοποίηση και η δύναμη της μαρτυρίας, ενώ συμφωνούν στην απόρριψη της θυματοποίησης και στη χρήση της γραφής, αν όχι ως εργαλείου κάθαρσης, τουλάχιστον ως μέσου επανάκτησης της αλήθειας.
Και τέλος η Βιργινία Σπυράτου παρουσίασε, από την ελληνική παραγωγή το βιβλίο της Μαρίας Λούκα, Μια γυναίκα απολογείται, εμπνευσμένο από πραγματικές ιστορίες κακοποιημένων γυναικών.
Στη ζωηρή συζήτηση, που ακολούθησε με αυθόρμητη συμμετοχή του κοινού, τέθηκαν θέματα, όπως: Πώς αντιμετωπίζουμε την αναφορά παιδοφιλικής στάσης στους συγγραφείς (π.χ. ποίηση του Ελύτη στην εκπαίδευση). Πώς στεκόμαστε όλοι (άτομα, κοινωνία, σχολεία κλπ) απέναντι στην ομολογία της κακοποίησης από τα θύματα, ενώ επισημάνθηκε η πολιτική διάσταση του θέματος (ζήτημα εξουσίας). Έντονο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά στην ακραία σεξιστική ομάδα “μανόσφαιρα” (η σφαίρα των ανδρών) που κερδίζει έδαφος και στους έλληνες εφήβους.
ΣΕΞΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΊΑ
Συζήτησαν: Ελένη Καρασαββίδου (διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, αρθρογράφος, ποιήτρια), Ελένη Καρρά (μεταφράστρια), Αριστέα Παπαλεξάνδρου (ποιήτρια, δοκιμιογράφος), Εύα Στάμου (δρ. ψυχολογίας, ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας). Συντόνισε: Τζένη Θεοφανοπούλου (μουσικός, συγγραφέας)
Στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ του Δικτύου Γυναικών Συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «η Φωνή της» συζητήσαμε για τον σεξισμό στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, για την αναπαραγωγή των έμφυλων στερεοτύπων σε βάρος των γυναικών και των άλλων έμφυλων ταυτοτήτων.
Διαπιστώσαμε ότι ο σεξισμός αφορά τόσο το περιεχόμενο των έργων όσο και τον ίδιο τον θεσμικό χώρο της καλλιτεχνικής παραγωγής, από τη στιγμή που ένα έργο κατατίθεται, έως την αναγνώριση και καταξίωσή του.
Επισημάναμε ακόμα, ότι παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα των αναγνωστών, των αγοραστών βιβλίων και των θεατών, οι θεσμικοί μηχανισμοί παρουσιάζουν βαθιά ριζωμένες έμφυλες ανισότητες.
Τέσσερις εξαιρετικές ομιλήτριες προσέγγισαν το θέμα από διαφορετικές πλευρές.
Η Εύα Στάμου στην ομιλία της με θέμα «Σεξιστικά στερεότυπα στη ροζ λογοτεχνία», ανάλυσε το φαινόμενο της διεθνούς και διαχρονικής επιτυχίας των ρομάντζων, αλλά και το πώς αυτά επηρεάζουν τον ψυχισμό των αναγνωστριών.
Η Ελένη Καρρά στην ομιλία της «Η ανατροπή του σεξισμού μέσα από τη λογοτεχνία», μας έδειξε πώς η κατάσταση αυτή μπορεί να ανατραπεί, ενώ μοιράστηκε μαζί μας μερικές σκέψεις για το πώς άλλαξε ο τρόπος που διαβάζουμε τη λογοτεχνία.
Η Αριστέα Παπαλεξάνδρου στην ομιλία της με τίτλο «Σεξισμός, διδακτισμός και ειρωνεία στον κριτικό λόγο της ποίησης των γυναικών: ολίγα δείγματα
από την κορυφή του παγόβουνου», αναφέρθηκε στις διακρίσεις αλλά και τον μισογυνικό λόγο που συχνά χαρακτηρίζει τη στάση θεσμικών παραγόντων στον χώρο της λογοτεχνίας.
Η Ελένη Καρασαββίδου μετέφερε τη συζήτηση από το χαρτί στη μεγάλη οθόνη, παρουσιάζοντας τα έμφυλα στοιχεία στις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις.
Η ζωηρή συζήτηση που ακολούθησε ανέδειξε το έντονο ενδιαφέρον για τα ζητήματα αυτά, αλλά και τις πλευρές που πολλές από εμάς δεν είχαμε έως τώρα συνειδητοποιήσει. Κυρίως, κατέδειξε την ανάγκη να ανοίξει η συζήτηση και να διευρυνθεί η έρευνα πέρα από τα όρια του Δικτύου μας.
(ΜΑΤΙΆ ΠΡΟς ΤΑ ΈΞΩ) Η ΓΥΝΑΊΚΑ ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΙΚΌ ΚΌΣΜΟ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΊΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΉ ΕΜΠΕΙΡΊΑ
Σε συνεργασία με την Αραβική Γυναικεία Συλλογικότητα «Σάντα»
Συζήτησαν: Ελένη Καπετανάκη (μεταφράστρια), Nάουζατ Χαντίντ (Παλαιστίνια, μεταφράστρια), Παρέμβαση: Φιντάα Αμπού Μαριάμ (φιλόλογος από τη Γάζα, μέσω σύνδεσης), Ειρήνη Νομικού (συγγραφέας, μέλος εκπαιδευτικής ομάδας Πίσω Θρανία). Συντόνισε: Ελένη Πριοβόλου (συγγραφέας)
Ερωτήματα: Πώς παρουσιάζεται η γυναίκα του αραβικού κόσμου μέσα από τη λογοτεχνία;
Ποιος είναι ο ρόλος των αραβίδων γυναικών στην επανάσταση, την πολιτική και κοινωνική;
Στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ του Δικτύου Γυναικών Συγγραφέων «Η Φωνή της», απηύθυνε πρόσκληση σε μία ανοιχτή συζήτηση για τη γυναίκα στον αραβικό κόσμο μέσα από τη λογοτεχνία αλλά και την προσωπική εμπειρία που μας μεταφέρει η Αραβική Γυναικεία Συλλογικότητα “Σάντα”.
Από τη συζήτηση, έγινε φανερό πως η εικόνα της γυναίκας στον αραβικό κόσμο δεν είναι μία και μοναδική. Είναι πολύπλοκη, όπως πολύπλοκες είναι και οι κοινωνίες μέσα στις οποίες ζει. Πολλές οι χώρες, τα ήθη, τα έθιμα και οι παραδόσεις.
Η λογοτεχνία, όμως, μας βοηθά να ακούσουμε τις διαφορετικές αυτές φωνές. Είναι αυτή που μας δείχνει τη γυναίκα που σιωπά, αλλά και τη γυναίκα που μιλά. Τη γυναίκα που υποτάσσεται, αλλά και εκείνη που αντιστέκεται. Τη γυναίκα που ζει σύμφωνα με την παράδοση, αλλά και εκείνη που διεκδικεί έναν διαφορετικό δρόμο και καταφέρνει να σπάσει τα δεσμά της. Ίσως λοιπόν η μεγαλύτερη δύναμη της λογοτεχνίας να βρίσκεται ακριβώς εδώ: Μετατρέπει τη σιωπή σε λόγο και τον άνθρωπο που δεν ακούγεται σε φωνή. Και όταν μια γυναίκα αποκτά τη δική της φωνή, δεν αλλάζει μόνο η δική της ζωή. Μπορεί να αρχίσει να αλλάζει ολόκληρη η κοινωνία.
ΦΩΤΟ-ΓΡΑΦΗ
Συντόνισε : Όλγα Μπακοπούλου (φωτογράφος, συγγραφέας)
ΦΩΤΟ-ΓΡΑΦΗ: Λέξη και εικόνα – εικόνα και λέξη
Μπορεί μια φωτογραφία να μας οδηγήσει σε μια ιστορία; Και μπορεί μια ιστορία να μας κάνει να δούμε μια φωτογραφία αλλιώς;
Με αυτά τα ερωτήματα πραγματοποιήθηκε η «Φωτο-γραφή», ένα δημιουργικό εργαστήριο που εξερεύνησε τη σχέση ανάμεσα στη φωτογραφία και τη λογοτεχνία. Με αφετηρία αποσπάσματα από τους δύο τόμους του Δικτύου «Η Φωνή της» και «Εκατό και Είκοσι Φωνές», οι συμμετέχουσες μετέτρεψαν λέξεις, φράσεις, σκέψεις και συναισθήματα σε φωτογραφικές εικόνες.
Μέσα από μια σύντομη θεωρητική εισαγωγή στην εννοιολογική φωτογραφία, παρουσιάστηκαν τρόποι με τους οποίους μια ιδέα μπορεί να μετατραπεί σε φωτογραφική αφήγηση. Παράλληλα, εξετάστηκε η δύναμη των συμβόλων, της σύνθεσης, του φωτός, του χρώματος και του χώρου.
Οι συμμετέχουσες θα δημιουργήσουν τις δικές τους φωτογραφίες, χρησιμοποιώντας κυρίως το κινητό τους τηλέφωνο. Οι εικόνες συνδέθηκαν με τα αντίστοιχα κείμενα και θα αποτελέσουν το υλικό για μια συλλογική εικαστική παρουσίαση.
Η «Φωτο-γραφή» ανέδειξε έναν διαφορετικό τρόπο αφήγησης, όπου η λέξη έγινε εικόνα και η εικόνα ξαναβρήκε τη δύναμη της αφήγησης.
Η ΈΜΦΥΛΗ ΒΊΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΊΑ
Συντόνισαν: Ελένη Γούλα (φιλόλογος, συγγραφέας), Άννα Λαμπίδη (ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια), Γιούλη Χρονοπούλου (δρ. φιλολογίας, συγγραφέας)
Με αφορμή το βιβλίο της ΟΝΟΜΑΖΟΜΑΙ, η Ελένη Γούλα ανέδειξε την αμηχανία του εκπαιδευτικού, την ανυπαρξία υποστηρικτικών δομών και την πρόταση για συλλογική ομαδική αντιμετώπιση των προβλημάτων. Η Άννα Λαμπίδη, αναφέρθηκε στις προϋπάρχουσες αιτίες, καθώς το σχολείο είναι καθρέφτης της κοινωνίας και επέμεινε στην ανάγκη για προσωπική βελτίωση, ενώ η Γιούλη Χρονοπούλου τόνισε την αύξηση των φαινομένων βίας -και έμφυλης- στα σχολεία, τη δυσκολία να αντισταθμίσει το σχολείο τα πολλαπλά κοινωνικά μέτωπα παρά την ύπαρξη κάποιου νομοθετικού πλαισίου, που δεν επαρκεί, αλλά και την ανάγκη για ένα εκπαιδευτικό με «εξοπλισμένη αγάπη». Στη συζήτηση, κατά την οποίαν εκδηλώθηκε έντονος προβληματισμός γύρω από το φαινόμενο, τέθηκαν ζητήματα τόσο θεωρητικά (περί δικαιοσύνης, ελευθερίας, ρόλου οικογένειας) όσο και πρακτικά (τρόποι διάγνωσης και εντοπισμού των προβλημάτων, ανάγκη ισχυρής υποστήριξης των εκπαιδευτικών, μονιμοποίηση ψυχολόγων).
ΤΑΥΤΌΤΗΤΑ ΦΎΛΟΥ
Συντόνισε η Χάρις Παρασκευοπούλου (ψυχοθεραπεύτρια, ποιήτρια)
Με βαθιά συγκινησιακή φόρτιση πραγματοποιήθηκε το βιωματικό εργαστήριο με θέμα την ταυτότητα της θηλυκότητας, στο πλαίσιο του 1ου διημέρου Φεστιβάλ του Δικτύου «Η φωνή της». Σε έναν ασφαλή χώρο αλληλεγγύης και μη κριτικής, οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να ανιχνεύσουν και να επεξεργαστούν συλλογικά τις πολύμορφες εκφάνσεις της έμφυλης βίας.
Το εργαστήριο ξετυλίχθηκε μέσα από μια δυναμική, συμβολική τελετουργία:
• Το «Κουτί της Ανωνυμίας»: Έγινε ο υποδοχέας καταγεγραμμένων εμπειριών καθημερινής βίας —από το mansplaining και τα υποτιμητικά σχόλια, μέχρι τον φόβο στον δρόμο και τις αόρατες πατριαρχικές πιέσεις.
• Η «Πέτρα»: Κυκλοφόρησε από χέρι σε χέρι, δίνοντας τη σωματική αίσθηση του βάρους, της ενοχής και της σιωπής που αναγκάζονται να κουβαλούν οι θηλυκότητες.
• Η «Απογύμνωση της Θηλυκότητας»: Οι συμμετέχοντες διάβασαν δυνατά τις ανώνυμες μαρτυρίες, αφαιρώντας σταδιακά από μια κεντρική φιγούρα τα υφάσματα-στερεότυπα και πετώντας τα πάνω σε μια σπασμένη κούκλα, συμβολίζοντας την απόρριψη του τραύματος.
Η διαδικασία κορυφώθηκε με ένα καθαρτικό στάδιο αποφόρτισης (debriefing), όπου το βίωμα μετατράπηκε σε συνειδητοποίηση. Μέσα από το μοίρασμα των συναισθημάτων γύρω από το «κουβάλημα» και την άρνηση του βάρους, ο κύκλος έκλεισε με ένα ηχηρό μήνυμα συλλογικής ενδυνάμωσης. Η δράση απέδειξε στην πράξη ότι απέναντι στη βία που επιχειρεί να μας «σπάσει», η απάντηση βρίσκεται στην επαγρύπνηση, τον κοινό αγώνα και την αδιαπραγμάτευτη αλληλεγγύη.
ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ
Συντόνισε η Μαρία Γιαννάκη (εκπαιδευτικός, συγγραφέας)
Στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ του Δικτύου Γυναικών Συγγραφέων κατά της Έμφυλης Βίας και των Γυναικοκτονιών «Η Φωνή της», το Σάββατο 26 και την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε το δημιουργικό και διαδραστικό εργαστήρι «Δύο Πλανήτες, Ένας Κόσμος». Υπεύθυνη του προγράμματος ήταν η Μαρία Γιαννάκη, Εκπαιδευτικός και Συγγραφέας, με τη συμμετοχή της Αιμιλίας Πλατή, Συγγραφέα, και της Νάουζατ Χαντίντ, Μεταφράστριας και μέλους της Γυναικείας Αραβικής Συλλογικότητας «Σάντα».
Το εργαστήρι είχε ως στόχο την ευαισθητοποίηση παιδιών και εφήβων σε ζητήματα ισότητας, έμφυλων στερεοτύπων, βίας, διακρίσεων και συνύπαρξης. Μέσα από τη φανταστική ιστορία δύο διαφορετικών πλανητών που ενώνονται σε έναν κοινό κόσμο, οι συμμετέχοντες προβληματίστηκαν για τις αξίες και τους κανόνες που θα ήθελαν να διέπουν τη ζωή τους.
Μέσα από δημιουργική γραφή, ζωγραφική, συζητήσεις και διαδραστικές δραστηριότητες, εξέφρασαν ελεύθερα τις σκέψεις τους, προτείνοντας τρόπους δημιουργίας ενός κόσμου χωρίς αποκλεισμούς.
Η ανταπόκριση ήταν ιδιαίτερα θετική, με μεγάλο ενθουσιασμό και ενεργή συμμετοχή. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμμετοχή προσφυγόπουλων από τη Γάζα, η οποία προσέδωσε ξεχωριστή σημασία στα μηνύματα αποδοχής, αλληλεγγύης και συνύπαρξης του εργαστηρίου.
3. ΜΟΥΣΙΚΗ-ΚΟΥΖΙΝΕΣ
Εκτός τις συζητήσεις όπως περιληπτικά αναφέρθηκαν πιο πάνω, το διήμερο φεστιβάλ περιλάμβανε μουσικές ανάσες με φεμινιστικό αντιπολεμικό ροκ και οπωσδήποτε φαγητό. Αυτό μας το πρόσφεραν μεταναστευτικές κουζίνες. Απολαύσαμε φαγητό μαγειρευμένο από την Κλικ (Ζιμπάμπουε), την Ντολίς (Καμερούν) και αραβική κουζίνα έτσι όπως την παρουσίασε η γυναικεία αραβική συλλογικότητα “Σάντα” με φαγητά και γλυκά από διάφορες αραβικές χώρες μεταξύ των οποίων και την Παλαιστίνη.
4. ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Μετά από όλα αυτά, μπορούμε να πούμε πως, υπερπηδώντας εμπόδια και δυσκολίες καταφέραμε να πραγματοποιήσουμε ένα εγχείρημα δύσκολο.
Κι αν στην πρώτη σκέψη το τόλμημα έμοιαζε ουτοπικό, όμως η πίστη στον αγώνα και η δύναμη της συνεργασίας οδήγησαν σε ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Η αλληλεπίδραση των μελών μας και το άνοιγμα του δικτύου στην κοινωνία, φαίνεται πως συνέβησαν.
Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν για την έμφυλη βία στα σχολεία, τον σεξισμό στην λογοτεχνία και γενικότερα στις τέχνες, τη φεμινιστική γραφή, τις γυναίκες στον αραβικό κόσμο μέσα από την λογοτεχνία και την προσωπική εμπειρία, η σύνδεση με τη Γάζα, οι γυναίκες της Ροζάβα, οι μεταναστευτικές κουζίνες, τα εργαστήρια, τα πηγαδάκια, το κλίμα, η αθρόα συμμετοχή γυναικών και ανδρών, μας αναπτέρωσαν, μας δυνάμωσαν αλλά και μας έφεραν μπροστά σε μια ευθύνη που είναι συνάμα και υπόσχεση.
Κάθε χρόνο και πιο δυνατά στον αγώνα για μια καλύτερη κοινωνία αλληλεγγύης, αλτρουισμού, αδελφοσύνης.
